Trong những năm đầu đời, trẻ tăng trưởng và phát triển nhanh cả về thể chất và tinh thần. Trọng lượng của trẻ tăng gấp đôi sau 6 tháng, tăng gấp 3 sau 1 năm và gấp 4 lúc 2 tuổi. Trọng lượng não trẻ cũng tăng nhanh sau sinh: lúc sinh não trẻ chỉ nặng khoảng 350g, lúc 1 tuổi nặng gấp 3 lần (khoảng 1100g). Não bộ và các mô thần kinh đặc biệt giàu chất béo. Các thiếu hụt về chất béo trong khẩu phần ăn hàng ngày ảnh hưởng đến chức phận nhiều cơ quan đặc biệt là là cơ quan thần kinh. Do vậy, đối với trẻ em, khẩu phần cần đảm bảo đủ chất béo. Với trẻ 1 tuổi năng lượng do chất béo cung cấp phải trên 40%, với trẻ 1-2 tuổi năng lượng do chất béo cung cấp khoảng 30-35% tổng năng lượng khẩu phần. Trẻ nhỏ cần được bú mẹ vì trong sữa mẹ hàm lượng DHA và EPA là những axit béo đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển não bộ của trẻ. Sau 6 tháng, khi trẻ ăn bổ sung (ăn dặm) cần sử dụng phối hợp cân đối giữa chất béo động vật và chất béo thực vật trong bữa ăn cho trẻ.
Nhìn chung trong dầu thực vật như dầu vừng (mè), dầu hướng dương, …có nhiều axit béo không no cần thiết. Các axit này có nhiều ưu điểm nhưng do trong cấu trúc có các liên kết kép nên trong quá trình chuyển hóa sẽ tạo ra các sản phẩm trung gian như aldehyt, peroxyt…là những chất có hại với cơ thể. Mặt khác trong dầu thực vật lại rất ít hoặc không có axit arachidonic là axit béo không no cần thiết có nhiều cholesterol nhưng với trẻ em thì cholesterol cũng cần thiết vì nó cón nhiều vai trò quan trọng đối với cơ thể trẻ (khác với người lớn tuổi cần hạn chế mỡ giảm cholesterol vì người lớn không còn phát triển và qua quá trình chuyển hóa các chất dinh dưỡng lâu dài trong cơ thể, cholesterol đã tăng lên trong máu và bị giữ lại ở thành mạch máu và một số tổ chức).
Mỡ động vật lại có nhiều vitamin A, D và axit arachidonic. Theo nhiều chuyên gia về dinh dưỡng, tỉ lệ cân đối giữa chất béo động vật và chất béo thực vật nên là 70% và 30%. Do vậy nên sử dụng phối hợp cả dầu và mỡ cho trẻ. Vì bữa ăn của trẻ thường có thịt, trứng, sữa đã có một lượng nhất định chất béo động vật nên khi bổ sung thêm chất béo nên dùng 50% là dầu và 50% là mỡ (một bữa ăn dầu, một bữa ăn mỡ).
TS. Hoàng Kim Thanh